Oświetlenie pomieszczeń

Ile luksów w którym pomieszczeniu

Luks (lx) mówi, ile światła pada na powierzchnię: podłogę, blat, otwartą książkę. Poniższe wartości to zalecenia projektowe dla mieszkań – te same, z których liczy nasz kalkulator. Pierwsza liczba daje nastrój przytulny, środkowa odpowiada zwykłemu codziennemu światłu, ostatnia – wyraźnie jasnemu wnętrzu.

Przyjmuje się, że wyliczenia oparte na tych wartościach mają dokładność rzędu ±20–30%. To nie norma prawna, tylko punkt wyjścia do doboru lamp. Strefa zadaniowa to miejsce, w którym potrzeba więcej światła niż w reszcie pokoju – obsługuje ją zwykle osobna oprawa, a nie mocniejsza lampa pod sufitem.

Z luksów na lumeny – jak to policzyć

Strumień świetlny w lumenach (lm) mówi, ile światła wysyła oprawa – o jasności decyduje on, a nie moc w watach. Aby zamienić zalecane luksy na lumeny, mnożysz natężenie przez powierzchnię i dzielisz wynik przez dwa współczynniki: wykorzystania oraz utrzymania. Pierwszy określa, jaka część światła dociera na wysokość ok. 80 cm nad podłogą, drugi uwzględnia spadek jasności w czasie.

Współczynnik wykorzystania zależy przede wszystkim od rodzaju lampy głównej:

• oczka i oprawy punktowe oraz reflektory skierowane w dół – ok. 65%,
• lampa wisząca z przezroczystym kloszem – ok. 55%,
• plafon – ok. 50%,
• lampa wisząca z mlecznym kloszem – ok. 45%,
• kinkiety świecące na sufit – ok. 30%.

Różnice biorą się z kierunku świecenia. Oczko kieruje światło prosto na podłogę i blat, mleczny klosz rozsyła je także w stronę sufitu i ścian, a kinkiet świecący w górę oddaje je najpierw sufitowi, który część pochłania – za to pokój wydaje się wyższy.

Przykład: salon 18 m², docelowo 100 lx, lampa wisząca z mlecznym kloszem. 100 × 18 ÷ 0,45 daje 4000 lm, a współczynnik utrzymania podniesie ten wynik jeszcze trochę. Ten sam pokój oświetlony oczkami wymaga ok. 2800 lm (100 × 18 ÷ 0,65). Ciemne ściany pochłaniają dodatkowo 15–30% światła, więc przy grafitowej ścianie zapas jasności się przydaje.

Ręczne liczenie nie jest konieczne: kalkulator lumenów pyta o metraż, wysokość sufitu, kolor ścian i typ lampy głównej, a następnie podaje potrzebny strumień. Przy lampach z wbudowanym LED strumień w lumenach jest zwykle podany na karcie, więc wynik porównasz od razu; w lampach na żarówki zsumuj lumeny dobranych źródeł. Jak przeliczać waty żarówek na jasność, wyjaśniamy w kategorii żarówki i akcesoria.

Czym różnią się pomieszczenia poza liczbą luksów

Każde pomieszczenie ma też własny problem do rozwiązania, którego nie załatwi sama liczba lumenów:

• w salonie – rozłożenie światła na kilka warstw, aby wieczorem nie świeciła wyłącznie lampa pod sufitem,
• w kuchni – jasny blat bez cienia własnej głowy,
• w jadalni – lampa dopasowana do kształtu i długości stołu,
• w sypialni – ciepła barwa wieczorem i światło do czytania, które nie budzi drugiej osoby,
• w łazience – stopień szczelności IP dobrany do strefy przy wannie lub prysznicu,
• w przedpokoju i korytarzu – niski sufit i światło rozłożone wzdłuż wąskiego przejścia,
• w gabinecie – neutralne światło bez odbić na ekranie monitora,
• w pokoju dziecka – jasność do zabawy i nauki bez opraw w zasięgu małych rąk,
• w garderobie – równe światło, w którym widać prawdziwe kolory ubrań.

Jeśli nie wiesz, od czego zacząć, wyślij nam zdjęcie pokoju i jego metraż – odpowiemy propozycją lamp dobranych do tego wnętrza.

Pytania o jasność w pomieszczeniach